شیراز نقاط دیدنی و تاریخی زیادی دارد كه برخی از این اماكن در ذیل معرفی شده است.
دروازه قرآن:
در ورودی شهر شیراز در نزدیكی تنگ الله اكبر بنای دروازه قرآن واقع شده است. وجه تسمیه این دروازه وجود قرآنی بر بالای طاقی مرتفع است. این دروازه شامل یك طاق مرتفع از نوع طاق كجاوه ای در وسط و دو طاق با ارتفاع كم در طرفین است. این طاق در زمان حكومت عضدالدوله دیلمی در شیراز ساخته و قرآنی نیز در آن جای داده شد تا مسافران به بركت عبور از زیر آن سفر را به سلامت به پایان برند و در موقع سفر از زیر قرآن عبور كنند. با گذر زمان این طاق شكسته و تخریب شد و در نهایت در سال 1327 هجری شمسی یكی از بازرگانان شیراز به نام «حسین ایگار» معروف به اعتمادالتجار با هزینه شخصی خود طاق كنونی را بازسازی كرد و چند آیه از قرآن كریم را با خط ثلث و نسخ كه بر روی كاشی نوشته شده بر بدنه طاق نصب كرد.
آرامگاه حافظ:
آرامگاه شاعر بزرگ و غزلسرای نامی ایران خواجه شمس الدین محمد معروف به حافظ در چهارراه حافظیه شهر شیراز واقع شده و مساحت آن 19 هزار و 116 متر مربع می باشد. 65 سال پس از وفات حافظ یعنی در سال 856 هجری قمری «شمس الدین محمد یغمایی» وزیر میرزا ابوالقاسم بایرگوركانی، حاكم فارس، برای نخستین بار عمارتی گنبدی شكل را بر فراز قبر حافظ بنا كرد. این بنا 350 سال پس از وفات حافظ به دستور نادرشاه افشار و یك بار نیز در اوایل قرن یازدهم هجری در زمان حكومت شاه عباس كبیر مرمت شد. در سال 1187 هجری قمری كریم خان زند بر مقبره حافظ بارگاهی به سبك بناهای خود ساخت و بر تربتش سنگی از مرمر نهاد كه امروز نیز همچنان باقی است. بر روی این سنگ دو غزل از دیوان حافظ به شیوه نستعلیق نگاشته شده است. پس از كریم خان در سال 1273 هجری قمری طهماسب میرزا حكمران فارس آرامگاه حافظ را بار دیگر تعمیر و مرمت كرد. در سال 1314 هجری شمسی با طراحی «آندره گدار» فرانسوی بازسازی بنای حافظیه انجام شد. سنگ قبر حافظ به ارتفاع یك متر از سطح زمین قرار گرفته و به وسیله پنج ردیف پلكان مدور احاطه شده است. بر فراز بارگاهش گنبدی مسی به شكل كلاه درویشان بر روی هشت ستون بنا شده است.
آرامگاه سعدی:
آرامگاه شاعر نامی قرن هفتم، شیخ شرف الدین بن مصلح الدین سعدی شیرازی در چهار كیلومتری شمال شرقی شیراز در انتهای خیابان بوستان و در مجاورت باغ دلگشا واقع شده است. این مكان در ابتدا خانقاه سعدی بوده كه وی اواخر عمر خود را در آنجا می گذرانده و پس از فوت درهمان مكان مدفون شده است. برای نخستین بار در قرن هفتم توسط «خواجه شمس الدین محمد صاحبدیوانی» مقبره ای بر فراز قبر سعدی ساخته شد. در سال 998 به حكم یعقوب ذوالقدر، حكمران فارس، خانقاه شیخ ویران شد و اثری از آن باقی نماند. در سال 1187 هجری قمری به دستور كریم خان زند عمارتی از گچ و آجر بر فراز قبر سعدی بنا شد. این بنا در دوره قاجاریه توسط «فتح علی خان صاحبدیوان» مرمت شد. در سال 1329 هجری شمسی بقعه كنونی به جای ساختمان قدیمی ساخته شد. ورودی مجموعه در راستای ورودی آرامگاه است كه معمار آن «آندره گدار» فرانسوی است. ساختمان به سبك ایرانی است با هشت ستون از سنگ های قهوه ای رنگ كه در جلوی مقبره قرار دارند و اصل بنا با سنگ سفید و كاشی كاری مزین است. بنای آرامگاه از بیرون به شكل مكعبی است اما در داخل هشت ضلعی است با دیوارهایی از جنس مرمر و گنبدی لاجوردی. این ساختمان محوطه ای در حدود 10 هزار و 395 متر مربع دارد كه درحدود 257 متر مربع آن زیربنای اصلی آرامگاه است.
ارگ كریمخانی:
ارگ كریمخانی قصر سلطنتی و اندرونی كریم خان زند حاكم شیراز بوده است كه در سال 1180 هجری قمری به دستور وی ساخته شد و در حال حاضر در حوالی میدان شهدا واقع شده است. كریم خان زند برای ساختن قصر خود ماهرترین سنگ تراشان، معماران و هنرمندان آن زمان را به شیراز دعوت كرد و بهترین نوع مصالح را از شهرها و كشورهای مختلف خریداری كرد و در اختیار كارگران قرار داد و در مدت زمان كوتاهی بنای ارگ ساخته شد. در ساختن ارگ معماری نظامی و معماری مسكونی هر دو با هم به كار رفته است. چرا كه ارگ خانه پادشاه بود و باید از ضریب امنیتی بالایی برخوردار می بود. بنابراین دیواره های بیرونی كه همانند دیوارهای یك قلعه نظامی است بسیار مرتفع است. در زمان سلطنت رضاخان پهلوی و پس از آن ساختمان ارگ به عنوان زندان بزرگ شهر در اختیار شهربانی قرار گرفت و در طول این مدت تمام آثار هنری اتاق ها را با گچ پوشاندند. در سال 1350 ساختمان ارگ در اخیتار سازمان میراث فرهنگی قرار گرفت و مرمت و بازسازی شد.
حرم مطهر حضرت شاهچراغ«ع»:
آرامگاه سید میراحمد بن موسی الكاظم«ع» برادر حضرت امام رضا«ع» معروف به شاهچراغ در مركز شیراز و در كنار میدانی به نام میدان احمدی قرار دارد.
گنبد نیلوفری حرم شاهچراغ«ع» به سبك بسیار زیبایی كاشی كاری شده و از دور پیداست. این آرامگاه در بین شیرازی ها دارای شكوه و قداست خاصی است. درون حرم با به كاربردن آینه های ریز رنگین به سبكی هنرمندانه آینه كاری شده و انواع خط های زیبای فارسی و عربی تزیین كننده نمای اطراف آینه ها و كاشی هاست.
بنای حرم مشتمل بر ایوانی در جلو و حرمی گسترده در پشت ایوان است كه در چهار جانب حرم، چهار شاه نشین قرار گرفته و ضریح مطهر در شاه نشین زیرگنبد قرار دارد و از نقره ساخته شده است. حضرت شاهچراغ در نزد پدر بزرگوارش امام موسی كاظم(ع) از جایگاه و احترام خاصی برخوردار بوده است. اعتبار و جایگاه ایشان در بین فرزندان امام موسی كاظم(ع) به حدی بود كه پس از شهادت امام كاظم(ع) گروهی ا زمردم به حمایت از امامت ایشان برخاستند و فرقه ای به نام امامیه را پدید آوردند. تاریخ نویسان زمان پیدایش قبر حضرت احمد(ع) را یكسان ننوشته اند. گروهی آن را در زمان عضدالدوله دیلمی و گروهی در زمان مقرب الدین مسعودبن بدر نوشته اند.
باغ ارم:
باغ ارم در شمال غربی شیراز و درانتهای خیابان ارم قرار گرفته است. این باغ به مناسبت عمارت و باغ بزرگی كه در گذشته توسط «شدادبن عاد» پادشاه عربستان به رقابت با بهشت ساخته شده و ارم نامیده شد، به باغ ارم مشهور گردیده است. تاریخ ساخت این باغ را به دوره سلجوقیان نسبت داده اند. چرا كه در آن زمان باغ تخت و چند باغ دیگر توسط «اتابك قراجه» حكمران فارس احداث شد و احتمال ایجاد این باغ به درخواست وی و در آن دوران زیاد است. در اواخر سلسله زندیه بیش از 75 سال این باغ در تصاحب سران ایل قشقایی بود. بنای اولیه عمارت باغ ارم توسط «جانی خان قشقایی» اولین ایلخان قشقایی و پسرش «محمدقلی خان» و درزمان فتحعلی شاه قاجار احداث شده است. درزمان ناصرالدین شاه قاجار، میرزا حسن علی خان نصیرالملك این باغ را از خاندان قشقایی خرید و ساختمان كنونی را به جای عمارت قبلی ساخت. عمارت اصلی باغ ارم طبق معماری دوره صفویه تا قاجاریه بنا شده است. این باغ در حال حاضر به عنوان باغ گیاهشناسی مورد استفاده قرار می گیرد. باغ ارم در سال 1353 به ثبت تاریخی رسیده است.
دیگر نقاط دیدنی:
باغ عفیف آباد، باغ نارنجستان قوام، مسجد نصیرالملك، مسجد جامع عتیق، مسجد وكیل، حمام وكیل، بازار وكیل، آرامگاه خواجوی كرمانی، حرم حضرت سیدعلاءالدین حسین(ع)، آرامگاه شیخ روزبهان، آرامگاه ابن خفیف، سرای مشیر، كلیسای ارامنه و... از دیگر مناطق دیدنی در شیراز محسوب می شود 


دلگشا :

اين باغ در شرق شيراز و تقريبا نزديک به آرامگاه سعدی بنا شده و به سبب نارنجستان زيبا و بزرگ و آب نماهای ديدنی اش شهرت يافته است .

باغ عفيف آباد :

اين باغ بزرگ و زيبا در انتهای خيابان عفيف آباد بنا شده است . از سبک معماری آن بر می آید که مربوط به دوره قاجاريه باشد ، و باغ عفيف آباد در حال حاضر موزه اسلحه شناسی ايران است . از ديگر باغهای ديدنی شيراز می توان باغ گلشن در غرب ، باغ خليلی در شمال غربی و باغ تخت را در شمال شهر نام برد .

يکی ديگر از بناهای شيراز که توجه هر تازه واردی را که از جاده اصفهان – شيراز به شهر در آيد ، به خود جلب می کند دروازه قرآن است . اين دروازه که در شهرهای ايران کم نظير است بنايی است ساده و در عين حال زيبا که در آن قرآنی نگهداری می شود و به همين علت دروازه قرآن ناميده شده است . انديشه احداث اين دروازه گويا مبتنی بر اين سنت اسلامی است که به موجب آن مستحب است فرد مسلمان هنگام عزيمت به سفر يا بازگشت از سفر ، از زير قرآن عبور کند .

يکی از ويژگی های مهم استان فارس وجود مکان های مذهبی در آن است که علاوه بر مسجد و حسينيه ها تعداد 835 بقعه را نيز شامل می شود ، که حدود 135 مورد آن دارای امکانات جهت جذب و پذيرايی زائران می باشد .

مدرسه خان :

اين مدرسه از بناهای قديمی شيراز است و جزئی از حوزه ی علميه شيراز می باشد که طلاب علوم دينی در آن درس می خوانند . در يکی از حجره های اين مدرسه ملاصدرای شيرازی درس می خوانده و اکنون به حجره ملاصدرا معروف است . مدرسه خان دارای کاشی کاری های زيبايی می باشد که مورد توجه بازديد کنندگاه قرار می گيرد .

نقش رجب :

4 نقش برجسته بازمانده از دوره ی ساسانی درون شکاف صخره ای در نقش رجب نزديک تخت جمشيد به چشم می خورد . که یکی از آن شاپور اول شاه ساسانی را که سوار بر اسب جنگی خويش نشسته است ، نشان می دهد

هنر و معماری ایران از دیرباز دارای چند اصل بوده است که بخوبی در نمونه های این هنرنمایان شده است.این اصول چنین هستند:مردم واری،  پرهیز از بیهودگی،نیارش،خودبسندگی و درون گرایی.

 

 

مردم واری

مردم واری به معنای رعایت تناسب میان اندام های ساختمانی با اندام های انسان و توجه به نیاز های او در کار ساختمان سازی است.معماری همیشه و همه جا هنری وابسته به زندگی بوده و درایران بیش ازهرجای دیگر.چنانکه آرایش معماری نیزهمواره بدست زندگی بوده که برنامه کار معماری را پی ریخته است.

مردم واری دراندام(فضا)های ساختمان واجزاء آن چنین نمایان شود که برای نمونه ی اتاق سه دری که بیشتر برای خوابیدن بکارمی رود،به اندازه ای است که نیازیک خانواده رابرآورده کند.اجزایی چون دروپنجره،تاقچه،رف ونیزپستویی که برای انباررختخواب بکار می رفته نیزاندازه هایی مناسب داشتند.

معمار ایرانی افراز(بلندا)درگاه رابه اندازه بالای مردم می گرفته وروزن وروشندان راچنان می آراسته که فروغ خورشید وپرتو ماه رابه اندازه دلخواه به درون سرای آورد.

پهنای اتاق خواب به اندازه ی یک بستربوده وافراز تاقچه ورف به اندازه ای است که نشسته و ایستاده به آسانی دردسترس باشد.روزن بالای پنجره یا گلجام معمولا دارای شیشه های رنگی به رنگ های زردلیمویی و آبی بوده که این شیشه ها راازغرابه های شکسته بدست می آورند.برای جلوگیری گرما به درون،ازارسی بهره می برند یا دیواروآسمانه(سقف)رادو پوسته می ساختند تا لایه پنام(عایق) جلوگیر گرما باشد.

اگرخوابگاه ایرانی اندازه ای خردو در خور گسترش یک یا دو بستر داشته،دربرابرش تالار وسفره خانه ای باشکوه وپهناور بوده است.اگر خوابگاه خرد بوده،ازآن خداوند خانه بوده و شایسته نبوده بیگانه ای به آن راه یابد،اما تالار،باید که شایسته پذیرایی مهمان گرامی باشد.

 

           

هنر و معماری ایران از دیرباز دارای چند اصل بوده است که بخوبی در نمونه های این هنرنمایان شده است.این اصول چنین هستند:مردم واری،  پرهیز از بیهودگی،نیارش،خودبسندگی و درون گرایی.

 

 

مردم واری

مردم واری به معنای رعایت تناسب میان اندام های ساختمانی با اندام های انسان و توجه به نیاز های او در کار ساختمان سازی است.معماری همیشه و همه جا هنری وابسته به زندگی بوده و درایران بیش ازهرجای دیگر.چنانکه آرایش معماری نیزهمواره بدست زندگی بوده که برنامه کار معماری را پی ریخته است.

مردم واری دراندام(فضا)های ساختمان واجزاء آن چنین نمایان شود که برای نمونه ی اتاق سه دری که بیشتر برای خوابیدن بکارمی رود،به اندازه ای است که نیازیک خانواده رابرآورده کند.اجزایی چون دروپنجره،تاقچه،رف ونیزپستویی که برای انباررختخواب بکار می رفته نیزاندازه هایی مناسب داشتند.

معمار ایرانی افراز(بلندا)درگاه رابه اندازه بالای مردم می گرفته وروزن وروشندان راچنان می آراسته که فروغ خورشید وپرتو ماه رابه اندازه دلخواه به درون سرای آورد.

پهنای اتاق خواب به اندازه ی یک بستربوده وافراز تاقچه ورف به اندازه ای است که نشسته و ایستاده به آسانی دردسترس باشد.روزن بالای پنجره یا گلجام معمولا دارای شیشه های رنگی به رنگ های زردلیمویی و آبی بوده که این شیشه ها راازغرابه های شکسته بدست می آورند.برای جلوگیری گرما به درون،ازارسی بهره می برند یا دیواروآسمانه(سقف)رادو پوسته می ساختند تا لایه پنام(عایق) جلوگیر گرما باشد.

اگرخوابگاه ایرانی اندازه ای خردو در خور گسترش یک یا دو بستر داشته،دربرابرش تالار وسفره خانه ای باشکوه وپهناور بوده است.اگر خوابگاه خرد بوده،ازآن خداوند خانه بوده و شایسته نبوده بیگانه ای به آن راه یابد،اما تالار،باید که شایسته پذیرایی مهمان گرامی باشد.

پرهیز از بیهودگی

در معماری ایران تلاش می شده کار بیهوده در ساختمان سازی نکنند و از اسراف پرهیز می کردند.این اصل هم پیش از اسلام و هم پس از آن مراعات می شده است.در قرآن کریم آمده “مؤمنان،آنانکه از بیهودگی روی گردانند.”

اگر در کشور های دیگر،هنرهای وابسته به معماری مانند نگارگری(نقاشی)و سنگتراشی،پیرایه(آذین) به شمار می آمده، در کشورما هرگز چنین نبوده است.گره سازی با گچ و کاشی و خشت و آجروبه گفته خود معماران،”آمود” و اندود،بیشتر بخشی از کار بنیادی ساختمان است.اگر نیاز باشددرزیر پوشش آسمانه،پنامی در برابرگرما و سرما ساخته شود یاافراز بنا که ناگزیر پرو پیمون است و نمی تواند به دلخواه معمار کوتاه تر شود،تنها با افزودن کار بندی می توان آن را کوتاهتر و “باندام”و مردم وارکرد.اگر ارسی وروزن با چوب یا گچ و شیشه های خرد و رنگین گره سازی می شود برای این است که در پیش آفتاب تند و گاهی سوزان،پناهی باشد تا چشم را نیازارو اگر گنبدی از تیره تا پاکار با کاشی پوشیده می شود تنها برای زیبایی نیست.وانگهی باید دانست که واژه “زیبا”به معنای”زیبنده بودن”و تناسب داشتن است نه قشنگی و جمال.

در زیگورات چغازنبیل از ۱۲۵۰پیش از میلاد،می توان کاربرد کاشی را دید.دراین ساختمان ،ازاره دیوارها رابا کاشی آبی آمود کرده اند.چون هنگام رفت و آمد مردم،برخورد به پای دیوار بیشتر  بوده است، و چون خشت در برابر باران آسیب می دیده، نمای ساختمان را با آجر پوشانده اند.

معماران ایرانی در جاهایی که مردم در آن بر زمین می نشستند و به دیوار تکیه می زدند، برای افزایش پایداری ازاره ی دیوار ، آنرا با اندودی از گچ که با کتیرا آمیخته شده بود ، تا بلندی یک گز اندود می کردند که رویه ای سخت به دست می آمد ، به گونه ای که خراشیدن آن دشوار بود.ازاره ی بیرونی ساختمان را هم بیشتر با سنگ کار می کردند.

همچنین از کاشی در آمود گنبد ها بهره گیری می کردند و آنرا پر از نقش و نگار می کردند.این تکه های رنگی کاشی ، آسان تر تعمیر و بازسازی می شدند.کاشی عمر زیادی ندارد و پس از زمانی از جا کنده شده و فرو می ریزد، بویژه در جاهایی که برف و یخ هم باشد.اگر رویه ای یکرنگ باشد ، بازسازی بخش کنده شده دشوار می شود و کار دو رنگ در می آید.ولی هنگامی که تکه تکه و چند رنگ باشد کار آسان تر است.

 

نیارش

واژه ی “نیارش”در معماری گذشته ی ایران بسیار به کار می رفته است.نیارش به دانش ایستایی ، فن ساختمان و ساختمایه (مصالح)شناسی گفته می شده است.

معماران گذشته به نیارش ساختمان بسیار توجه می کردند و آنرا از زیبایی جدا نمی دانستند.آنها به تجربه ، به اندازه هایی برای پوشش ها و دهانه ها و جرز ها دست یافته بودند که همه بر پایه ی نیارش به دست آمده بود.”پیمون” ، اندازه های خرد و یکسانی بود که در هر جا در خور نیازی که بدان بود به کار گرفته می شد.پیروی از پیمون هر گونه نگرانی معمار را درباره ی نا استواری یا نا زیبایی ساختمان از میان می برده ، چنانکه یک گلکار نه چندان چیره دست در روستایی دور افتاده می توانست با بکار بردن آن ، پوشش گنبدی را به همانگونه انجام دهد که معمار کار آزموده و استاد پایتخت.معماران همراه با بهره گیری از پیمون و تکرار آن در اندازه ها و اندام ها ، ساختمان ها را بسیار گوناگون از کار در می آوردند.هیچ دو ساختمانی یکسان کار در نمی آمد و هر یک ویژگی خاص خود را داشت، گرچه از یک پیمون در آنها پیروی شده است.

 

خود بسندگی

معماران ایرانی تلاش می کردند ساختمایه مورد نیاز خود را از نزدیک ترین جاها بدست آورند و چنان ساختمان می کردند که نیازمند به ساختمایه جاهای دیگر نباشد و “خود بسنده”باشند.بدین گونه که کار ساخت با شتاب بیشتری انجام می شده و ساختمان با طبیعت پیرامون خود “سازوارتر”در می آمده است و هنگام نو سازی آن نیز همیشه ساختمایه آن در دسترس بوده است.

معماران ایرانی بر این باور بودند که ساختمایه باید”بوم آورد”باشد یا “ایدری”(اینجایی)باشد. به گفته دیگر فرآورده (محصول)همان جایی باشد که ساختمان ساخته می شود و تا آنجا که شدنی است از امکانات محلی بهره گیری شود.

برای نمونه در ساخت تخت جمشید ، بهترین سنگ را از یک کان(معدن)در نزدیکی دشت مرغاب به دست می آورند و با ارابه های چوبی به تخت جمشید می رساندند.این سنگ را بیشتر برای روکش دیوارهای ستبر خشتی به کار می بردند.فرآوردن خشت نیز کاری بسیار ساده بوده است.

معماران ایرانی تا آنجا که می شد تلاش داشتند ساختمایه مرغوب به کار برند و با بهترین گونه خاک ، گچ ، آهک و سنگ کار می کردند.اگر فرآوردن و آماده ساختن آن از همان جا شدنی نبود ، از جای دور تر بهره می گرفتند.برای نمونه چون خاک پیرامون شیراز ،”ریگ بوم”بود، بکار آجر ساختن نمی خورد، پس خاک رس بهتر را از لار یا از خان خوره(آبادی میان راه اصفهان)بدست می آوردند.یا در کناره ی کویر ، چون خاک شوره دار بود،آجر خوبی بدست نمی آمد.پس هنگام کار این آجرها را میان چند رج خشت می چیدند و برای از میان بردن شوره ی آنها، دوغابی بنام “فرش آهک”بکار می بردند که با ماسه نرم درست می شد.

نمونه ی دیگر از خود بسندگی و بهره گیری از امکانات موجود  ، در ساخت میانسرای  (حیاط)گود یا”باغچال”یا گودال باغچه در خانه ها بود.برای گود کردن ساختمان و دسترسی به آب، ناگزیر باید خاکبرداری فراوانی می شد.در تهران،آب رو گذر بود و از آن برای پر کردن آب انبارها بهره می بردند.در کاشان،زواره و نائین آب زیر گذر بود، برای همین میانسرا را چنان گود می ساختند که تنه ی درختان باغچه در گودی پنهان می شد.معماران خاک برداشته شده را دوباره در همان ساختمان بکار می بردند.گود شدن ساختمان به ایستایی تاق ها نیز کمک می کرد.چون زمین، پشت بند در برابر رانش بود.

باز برای نمونه، در محله ی شارستان یزد، زمین تا ژرفای دو متری از جنس خاک رس و پایین تر از آن، جنسی بنام”چلو” یا “کرشک” است که لایه ای بسیار سخت است.معماران خاک رس را برداشته و روی لایه ی سخت، با همان خاک ساختمان می ساختند.

یکی از نکات مهم در معماری ایران این است که اساساً یکی از انگیزه های بنیادی در ساخت آسمانه خمیده تاقی و گنبدی و بهره گیری گسترده از آنها، این بوده که چوب مناسب برای ساختمان سازی در همه جا یافت نمی شده است.ولی فر آوردن خشت و آجر ساده بوده  است.معماران هم دست به نو آوریهایی زدند که با خشت و آجر بتوان دهانه های بزرگ را پوشاند.آنها گونه های فراوانی از چفد مازه دار و تیزه دار را بکار بردند.

از چفد مازه دار در زیگورات چغازنبیل و از چفد تیزه دار در سد درود زن شیراز بهره گیری شده است.تاق و گنبد را می شد با خشت که ساختمایه ای نا پایدار است هم ساخت.برای نمونه، آسمانه ی یخچال های سنتی، گنبد بستو بوده که با خشت ساخته می شده، چون بسیار کمتر از آجر، گرمای بیرون را از خود می گذراند.این گنبدهای خشتی بسیار هم پایدار بودند .بدین گونه شاید بتوان انگیزه ی بنیادی بهره گیری از تاق وگنبد در معماری ایران را باور به “خود بسندگی” در ساختمان سازی دانست.

 

درونگرایی

اصولا در ساماندهی اندام های گوناگون ساختمان و بویژه خانه های سنتی، باور های مردم، بسیار کارساز بوده است.یکی از باور های مردم ایران ارزش نهادن به زندگی شخصی و حرمت آن و نیز عزت نفس ایرانیان بوده که این امر بگونه ای معماری ایران را درونگرا ساخته است.

معماران ایرانی با ساماندهی اندامهای ساختمان در گرداگرد یک یا چند میانسرا، ساختمان را از جهان بیرون جدا می کردند و تنها یک هشتی این دو را به هم پیوند می داد.خانه های درونگرا در اقلیم گرم و خشک، همچون بهشتی در دل کویر هستند، فضای درونگرا مانند آغوش گرم بسته است و از هر سو رو به درون دارد.

سر در این خانه ها دارای دو سکو بود و درها دارای دو کوبه ی جدا ویژه ی مردان و زنان.دو دالان یکی از بخش بیرونی و دیگری از بخش اندرونی خانه به هشتی راه داشتند.اندرونی جایگاه زندگی خانواده بوده و بیگانگان بدان راه نداشتند، بیرونی ویژه ی مهمان و بیگانگان بود که جداگانه پذیرایی می شدند.و گاهی مهمانان در بالا خانه (اتاق روی هشتی) که به اندرونی نزدیک بود پذیرایی می شدند.

بخش بیرونی ، آذین های بیشتری نسبت به اندرونی داشت.معماران حتی در ساختمان های برونگرا مانند کوشک میان باغ ها، نیز درونگرایی را پاس می داشتند.

کوشک ها ساختمان هایی برونگرا بودند که گرداگرد آنها باز بود و از هر سو به بیرون باز می شدند.بیشتر خانه های غربی یا شرق آسیا چنین هستند.اگر این ساختمان ها را در یک میانسرای بزرگ هم بسازند باز هم برونگرا هستند.ولی کوشک باغ دلگشای شیراز با اینکه ساختمانی برونگرا است، ولی در آیگاه(ورودی)غیر مستقیم دارد.

خانه های برونگرا در برخی سرزمین های ایران نیز ساخته می شود.مانند کردستان، لرستان و شمال ایران.ولی در سرزمین های میانی و گرم و خشک ایران، خانه های درونگرا، پاسخ در خوری برای خشکی هوا، بادهای آزار دهنده، شن های روان و آفتاب تند هستند.

ساختار فايل: Microsoft Word - نمایش سریع
او مقدمات علوم شرعي و ادبي را در شيراز آموخت و سپس در دوران جواني به بغداد رفت كه اين ... ق وفات يافته كه مقبره او در باغي كه محل آن نزديك به سرچشمه نهر ركن آباد شيراز ..... شرقي شيراز، در دامنه كوه فهندژ، در انتهاي خيابان بوستان و در مجاورت باغ دلگشا ...
ساختار فايل: Microsoft Word - نمایش سریع
از جاهای دیدنی شهر شیراز که به ایرانگردان و جهانگردان ایرانی و خارجی توصیه میشود: باغ دلگشا، باغ ارم،نارنجستان قوام، باغ عفیف آباد، باغ زیبای جهان نما، حافظیه، ...
ساختار فايل: Microsoft Word - نمایش سریع
شیشه سازی و کاشی هفت رنگ سازی در شیراز رایج است. ... خانه زینت الملوک دیده می شود و یا کاشی کاری های هفت رنگ شیراز که در عمارت های باغ ارم و عفیف آباد وجود دارد.
ساختار فايل: Microsoft Word - نمایش سریع
باغ ارم شیراز نیز دارای طرح متقارن بود با یک محور که کوشک اصلی را به کوشک پایین باغ متصل می نمود. در دو طرف آن نیز سروهای بلند، کاج چتری و شمشاد کاشته شده ...
ساختار فايل: Microsoft Word - نمایش سریع
و اما باغهاي ايراني كه دستمايهي زيباترين هنرنماييهاي خواجهي شيراز است، هميشه در پيوند .... در متن خطي ياد شده آمده است: «بعد از اتمام آن قصر دلگشا و عمارت روحافزا، باغ ...